( 1 * ) - تت دياسقوريدوس م - 3 ص 306 ش 148 ( 2 * ) - هر قوطولى - 7 اوقيه ، و هر وقيه - 5 / 7 مثقال و هر مثقال مساوى است با 64 / 4 گرم ( 3 * ) - الجامع المفردات الادويه و الاغذيه ج 4 ص 200 Code - 2774 مقل مكى Hyphaene thebaica Mart . ميوه درختى است نخل مانند و بادبزنى ، به ارتفاع 20 متر از خانواده Palmaceae . تنه دو شاخه و دو شاخه‌هاى تكرارى ، برگ‌ها 30 - 20 تائى به صورت تاج در انتهاى هر شاخه ، گل كوچك به رنگ زرد ، ميوه داراى پريكارپ شيرين و خوراكى و يك هسته مركزى است . پزشكان سنتى درباره خواص و موارد آن مىنويسند : عيسى بن ماسه گويد سرد و قابض است ، اسهال را بند مىآورد و معده را تقويت مىنمايد ( رازى : 1 * ) . مقل مكى در آخر درجه اول سرد و خشك است ، معده و روده‌ها را تقويت مىنمايد ، شكمروش و خونريزى را بند مىآورد ( هروى : 2 * ) . " مقل المكى هو ثمره الدوّم " دوم : عرب درخت " مقل " را " دومه " گويند و او را خوشه‌ها باشد چنانك درخت خرما را و در آن خوشه‌ها " مقل " بود و آنچ تر باشد از مقل عرب او را بهش گويند و چون خشك باشد او را و قل گويند و آنچ خوردن او شايد او را حتى گويند . و دوم درختى است كه عظم باشد در عرب و به درخت خرما ماند به برگ و پوست و او را خوشه‌ها باشد و مقل در آن خوشه‌ها باشد و عرب مقل خشك را خشل گويند و خسته ( هسته ) او را ملج گويند و پست ( آرد ) مقل را حتى گويند و مقل فرومايه را بهش گويند ( ابو ريحان بيرونى ) : ( 3 * ) . مقل مكى . . . . پيشاب را زياد و سنگ مثانه را خرد مىكند ( ابن سينا : 4 * ) . مقل مكى ميوه دوم است در مكه قسمت گوشت‌دار ميوه رسيده را كه لذيذ است اما در اندلس نارس آن را كه بسيار قابض ، كم‌آب و خشن است مىخورند ( ابن بيطار : 5 * ) . مقل مكى ميوه مقل دوم ( 6 * ) است . . . " اين مولف گويد كه استه ( هسته ) آن را نجاران بر سر مته كنند " ( انصارى : 7 * ) . خشل مقل خوراكى است آن را از سرزمين حجاز و اطراف آن مىآورند خضلاف ، مقل و گفته شده كه آن دوم است ( صاحب منهاج : 8 * ) . خونريزى را بند مىآورد و جوشانده آن در خلط خونى موثر است . نشستن در جوشانده آن از خونروى رگ‌ها جلوگيرى مىنمايد و آشاميدن جوشانده درخت خلط سينه را خارج و زخم‌هاى مزمن را درمان مىنمايد . سوخته شده ليف آن در گال و خارش موثر و مانع تولد شپش مىشود ( انطاكى ، حكيم مومن و عقيلى خراسانى : 9 * ) . تركيبات شيميائى : ميوه داراى قند مانيتول و ريشه داراى صمغ و تانن مىباشد . ميوه مانند خرما خوراكى است ولى كيفيت آن به پايه خرما نمىرسد .